www.evrytan.gr
       "Ευρυτανικές Σελίδες", με τη συμβολή του "Πολιτιστικού Συλλόγου Καρπενησίου"       
          

Ο Νομός Ευρυτανίας, με έκταση 1.870 Km² και πληθυσμό 32.000 κατοίκους, βρίσκεται στο κέντρο της Στερεάς Ελλάδας στη Νότια κατάληξη της οροσειράς της Πίνδου. Είναι ένας από τους πλέον ορεινούς Νομούς της χώρας με δάση και δασικές εκτάσεις που φθάνουν το 85% της έκτασής του. Η πρωτεύουσα της το Καρπενήσι έχει 7.000 περίπου κατοίκους, βρίσκεται στα 960 m υψόμετρο και απέχει 78 Km από τη Λαμία, 111 Km από το Αγρίνιο και 294 Km από την Αθήνα.
Σύμφωνα με μαρτυρία του Ομήρου η περιοχή της Ευρυτανίας πρέπει να είχε κατοικηθεί από πολύ νωρίς. Μάλιστα πρωτεύουσα της αρχαίας Ευρυτανίας αναφέρεται ότι υπήρξε η πόλη Οιχαλία, η θέση της οποίας δεν εντοπίζεται. Η πιο πιθανή εκδοχή για την προέλευση του ονόματος “Ευρυτανία” είναι από το όνομα του πρώτου της βασιλιά Εύρυτου. (Η σημερινή πρωτεύουσα του νομού, το Καρπενήσι, πιθανολογείται ότι πρωτοχτίστηκε στα Βυζαντινά χρόνια. Οι επικρατέστερες εκδοχές προέλευσης του ονόματος της πόλης  είναι α) από την κουτσοβλάχικη λέξη Carpen = σφενδάμι, δηλαδή Carpen-isu = τόπος πολλών σφενδαμιών & γαύρων και β) την τουρκική λέξη καρ-μπενίς = χιονοσκέπαστος).
Στην Ευρυτανία υπάρχουν αρκετά ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία και τοποθεσίες που καταγράφουν τα γεγονότα στο πέρασμα των αιώνων. Κάποια αρχαιολογικά ευρήματα στηρίζουν τη μαρτυρία του Θουκυδίδη για έντονη πολεμική δράση στη Δολοπία, περιοχή που εντοπίζεται στα Β.Α. του Νομού Ευρυτανίας, τον 5ο π.Χ. αιώνα. Στους μεταγενέστερους Ρωμαϊκούς και Βυζαντινούς χρόνους η περιοχή αναφέρεται από κάποιους, σε μάχη των κατοίκων της "Αιτωλικής Συμπολιτείας" με τους Γαλάτες στη θέση Κοκκάλια Κρικέλλου το 279 π.Χ.
Η μεγαλύτερη όμως δραστηριότητα παρατηρείται την περίοδο της τουρκοκρατίας και της γερμανικής κατοχής με τους αγώνες που έγιναν ή ξεκίνησαν απ’ εδώ ενάντια στους διάφορους κατακτητές. Από το 1645 έως το 1814 λειτούργησε αρχικά στο Καρπενήσι η περίφημη Σχολή του Ευγένιου Γιαννούλη του Αιτωλού, και αργότερα στα Βραγγιανά αποτελώντας ορμητήριο των κλεφταρματολών για την απελευθέρωση και της υπόλοιπης Ελλάδας. Άλλες ιστορικές τοποθεσίες ή μνημεία είναι η σπηλιά του θρυλικού Κατσαντώνη στο Μοναστηράκι Αγράφων όπου συνελήφθη από τους Τούρκους το 1809, οι πύργοι του Καραϊσκάκη στον Προυσό, το μνημείο του Μάρκου Μπότσαρη στο Κεφαλόβρυσο Καρπενησίου όπου τη νύχτα της 8^ης προς 9^η Αυγούστου 1823 σκοτώθηκε στην ομώνυμη μάχη ο μεγάλος πολέμαρχος. Στα ιστορικά μνημεία της νεότερης ιστορίας και την Εθνική Αντίσταση, περιλαμβάνονται το σχολείο της Βίνιανης όπου τον Μάρτιο του 1944 ορκίστηκε η πρώτη "Κυβέρνηση του Βουνού" και το ιστορικό σχολείο των Κορυσχάδων όπου τον Μάιο του 1944 έγινε η πρώτη συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου.  
Πολλά μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους, πέραν των μοναστηριών και των εκκλησιών του, δεν έχει να επιδείξει ο νομός, αφού η γεωμορφολογία καθορίζει την ιστορία του, ενώ η φτώχεια ήταν πάντα ενδημική. Η εξέλιξη αυτή έχει καθορίσει κατά τα φαινόμενα, την ομορφιά που παρουσιάζει σήμερα η περιοχή.  Στα θρησκευτικά μνημεία περιλαμβάνονται το μοναστήρι του Προυσού όπου φυλάσσεται η περίφημη εικόνα της Παναγίας, το μοναστήρι της Τατάρνας, η εκκλησία του Αγίου Λεωνίδη (5ος μ.Χ. αιώνας) στο Κλαυσί, η εκκλησία της Αγίας Τριάδας Καρπενησίου, η εκκλησία της Παναγιάς του Τροβάτου, η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής Δομιανών και άλλες πολλές. Τα μνημεία συμπληρώνουν διαφορά ιστορικά κάστρα, παραδοσιακά γεφύρια και οικισμοί όπως: το κάστρο της Σιβίστας, το κάστρο των Κορυσχάδων, το γεφύρι της Βίνιανης, το γεφύρι του Μανόλη, η γέφυρα της Τέμπλας, η γέφυρα της Επισκοπής, η γέφυρα της Τατάρνας και οι παραδοσιακοί οικισμοί στους Κορυσχάδες, τους Δομιανούς, το Μικρό και Μεγάλο Χωριό, το Κρίκελλο, τους Μαραθιάδες  και άλλα παραδοσιακά κτίρια  στα περισσότερα χωριά της Ευρυτανίας.
Σημαντικό πόλο έλξης τουριστών στην Ευρυτανία παρουσιάζουν το Χιονοδρομικό Κέντρο στο Βελούχι, η τεχνητή λίμνη των Κρεμαστών, η περιοχή των Αγράφων και άλλες περιοχές με οικοτουριστικό ενδιαφέρον. Τα φυσικά χαρακτηριστικά του Νομού ευνοούν τη ανάπτυξη μεγάλου αριθμού από υπαίθριες δραστηριότητες που μπορεί να προγραμματίσει κανείς στην περιοχή, όπως ορειβασία, σκι, κατάβαση ποταμών, τοξοβολία, ορειβατική ποδηλασία, παρατήρηση της φύσης κ.α. Μια άρτια, υψηλής ποιότητας υποδομή, ξενώνες, ταβερνάκια, βάσεις δραστηριοτήτων, ιππασίας, έχει δημιουργηθεί σε πολλά χωριά, κι έτσι μπορεί κανείς ν' απολαύσει με άνεση τις χαρές, που προσφέρει απλόχερα η φύση...  Το άγριο πανέμορφο και καθαρό φυσικό περιβάλλον της Ευρυτανίας και τα σημαντικά της ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία την κατατάσσουν μεταξύ των πλέον τουριστικών ορεινών περιοχών της χώρας μας.  

"Χιονισμένη Ευρυτανία" (του Γιάννη Βράχα)
"Κανένας λογοτέχνης να περιγράψει την Ευρυτανία, έτσι που είναι χιονισμένη σήμερα. Κανένας ζωγράφος δε μπορεί να αποδώσει τις απίθανες ομορφιές που έχει δημιουργήσει το αφράτο, κάτασπρο, χαριτωμένο χιόνι με τον αγέρα και τον αθέατο βοηθό του τον πάγο. Κι' ακόμα, κανένας γλύπτης, κανένας τεχνίτης, δεν μπορεί να σκαλίσει τόσα λεπτεπίλεπτα σχέδια, τόση πληθώρα αγαλμάτων για να στολίσουν εκτάσεις απέραντες, όσες βλέπει το μάτι σου...  Άνθισαν τα πάντα σήμερα στην Ευρυτανία. Το χαρούμενο άσπρο χρώμα ξοδεύτηκε αλύπητα. Τα μικρά και τα μεγάλα δέντρα ως τα πανύψηλα ελάτια, τα χλωρά και τα ξερά κι αυτές οι πέτρες ακόμα άλλαξαν μορφή, όψη, εμφάνιση. Έγιναν καλλιτεχνήματα, αγάλματα, λουλούδια, ζώα, πουλιά, δράκοντες, θηρία... 
Τα βουνά φόρεσαν την κάτασπρη λευκή τους κάπα. Έκρυψαν τις χαράδρες, τις ρεματιές, κάθε αχνάρια. Κι' όλα άσπρα κάτασπρα μαγευτικά, υπέροχα, λαμπροφορεμένα...  Ας σε τρυπάει το κρύο, ας σε φυσάει ο παγωμένος βοριάς, ας σε περιτριγυρίζουν οι χιονιάτικες πεταλούδες, εσύ απορροφημένος από το υπέρλαμπρο αυτό θέαμα, δε λες να τρυπώσεις. Κάθεσαι ολόρθος και δεν το χορταίνεις. Προσπαθείς να αποτυπώσεις αυτές τις τρισχαριτωμένες ομορφιές κι' ο χρόνος δε σου φτάνει..."

           Copyright  ©  2007 evrytan.gr                                                                                        Τελευταία ενημέρωση :     06/05/07