Μια σειρά από βουνά, πυκνά δάση, μικροχώραφα που διασπούν την πράσινη ενότητα και τη γλαυκή όψη των βουνών καθώς ανταμώνουν τον ουρανό, είναι η Ευρυτανία. Το χώμα είναι τόσο λίγο. Συχνά πάνω στην πέτρα φυτεύουν τον καρπό και τις ελπίδες τους, οι κάτοικοί της. Και η πέτρα δεν είναι τόσο εύκολο να καρπίσει. Η ομορφιά του τοπίου συναγωνίζεται την παλικαριά των κατοίκων της περιοχής. Απομονωμένη καθώς ήταν, έστελνε στην εθνική άμιλλα τις φωτεινές εξάρσεις της: Ανθρώπους με πνευματική ορθοφροσύνη και δημιουργική έμπνευση. Τον Γεώργιο Καφαντάρη, τον Ζαχαρία Παπαντωνίου, τον Στέφανο Γρανίτσα κι άλλους πολλούς. Εδώ άνθισε στις πιο κορυφαίες ιστορικές μας στιγμές, ο "αρματωλισμός" και η "εθνική αντίσταση", όταν το έθνος πάλευε για τη λευτεριά του. Άνθισε παράλληλα και ο πνευματικός διαφωτισμός με τις πασίγνωστες "Σχολές των Αγράφων", όπου η ηθική και ιδεαλιστική έξαρση δεν εμπόδισε τους εμπνευσμένους εκείνους οδηγούς να γίνουν κατ’ εξοχήν πρακτικοί άνθρωποι να βοηθήσουν το ξάναμμα της επανάστασης. Δημιουργική φωτιά ανησυχίας έκαιγε πάντοτε και φεγγοβολάει και σήμερα σε τούτο τον περιούσιο λαό, που κυριολεκτικά γαντζωμένος στο βράχο, χαράζει πάνω σ’ αυτόν με την πίστη του και τη λεβεντιά του τη νίκη και την προκοπή του. Ο λαός αυτός με την πανάρχαια ιστορία, που πέρασε στην καταπληκτική του πορεία μέρες δύσκολες και πικρές, ποτέ δεν λιποψύχησε, ποτέ δεν έκανε πίσω. Ο αγέρας των βουνών και ο ζεστός του ήλιος, η τραχύτητα του τοπίου με τις ρομαντικές του αναλαμπές, η αγωνία για την απόκτηση του ψωμιού, όλα τον προδιαθέτουν πάντα να κοιτάει μπροστά. Όπως κοιτάει και σήμερα, όπως θα κοιτάει πάντα...

Τ' Άγραφα
Λένε οι παλιοί ότι, όταν ο Θεός έφτιαχνε τον κόσμο, πήρε μια χούφτα από χώμα και το πέρασε σε σήτα. Το εύφορο πέρασε από αυτήν και έγιναν οι κάμποι, οι πέτρες και τα χοντράδια έπεσαν στη γη και γεννήθηκαν τα Άγραφα. Ορεινός όγκος στην Κεντρική Ελλάδα, τμήμα της οροσειράς της Πίνδου, που βρίσκεται ανάμεσα στους νομούς Ευρυτανίας, Καρδίτσας και Τρικάλων.  Βουνοσειρές ατέλειωτες, επάλληλα ψηλά όρθια τείχη, βαθιά φαράγγια και ρεματιές με ορμητικά ποτάμια, σκιερά δάση που κάνουν την πορεία πιότερο σιωπηλή, μονοπάτια που οδηγούν σε απομονωμένες αγροικίες, πέτρινα μονότοξα γεφύρια, περάσματα (διάσελα) ψηλά, ξεχασμένα μοναστήρια και όμορφα χωριά. Οι ψηλότερες κορυφές των Αγράφων είναι βόρεια  η Καράβα (2144μ.), νότια ο Άγιος Ηλίας (2132μ.) και στο κέντρο η Τσουρνάτα (2168μ.). Βουνά εντυπωσιακά καθηλώνουν στη θέα. Βουνά ντυμένα με μύθους και παραδόσεις, που χάνονται στα βάθη των αιώνων. Ο Αγραφιώτης ποταμός διασχίζει τα Άγραφα από το βορά προς το νότο και χύνεται στον Αχελώο. Ο ορεινός όγκος των Αγράφων συγκροτείται από δύο πετρώματα τον ασβεστόλιθο και το φλύσχη, τα οποία και συντελούν στις κατολισθήσεις που παρουσιάζονται στην περιοχή και στην Πίνδο γενικότερα. Η περιοχή των Αγράφων έδωσε το παρόν καθ' όλη την ιστορική διαδρομή του ελληνισμού, αφού η κακοτράχαλη περιοχή δημιούργησε ανθρώπους ατίθασους και ελεύθερους. 

Τo Βελούχι
Το Βελούχι είναι το πιο εκφραστικό βουνό της Ρούμελης, της λεβεντιάς της. Συνδέεται με την  παράδοση, τους θρύλους και την ιστορική πορεία του τόπου μας. Απ’ αυτή την υπέροχη ταράτσα της Ρούμελης, νοιώθεις πόσο μεγάλη ανάγκη έχεις να στέκεσαι εδώ ψηλά και ν’ απολαμβάνεις τα πανέμορφα τοπία που την περιβάλουν, που χρειάζεται ποιητική ευαισθησία και γαλήνιος καλλιτεχνικός οίστρος να αποδώσεις τη φωτοπλημμύρα του χώρου, που σου αιχμαλωτίζει την καρδιά. Ο τόπος αυτός έχει μια δική του ξεχωριστή ιστορική διαδρομή.
Σε καλωσορίζει η λεβεντιά και η μεγαλοπρέπεια. Είναι το τρίτο σε ύψος βουνό της Στερεάς Ελλάδας, γνωστό και ως Τυμφρηστός (2315 μ.), και έχει πολλές μεγάλες πηγές (κεφαλόβρυσα). Κατά τις περιόδους της Τουρκοκρατίας και της Γερμανικής κατοχής, αποτέλεσε καταφύγιο αλλά και ορμητήριο κατά των κατακτητών. Σήμερα αποτελεί σπουδαίο τουριστικό θέρετρο με ένα από τα καλύτερα Χιονοδρομικά Κέντρα της χώρας. Είναι απλό βουνό σε μορφολογία και αρχίζει από τη Ράχη Τυμφρηστού και τελειώνει στις όχθες του Ταυρωπού. Αν και η πλευρά του είναι ξερή, οι άλλες είναι ελκυστικές, με μεγάλα δάση, που από τα 1700 μ. και πάνω εμφανίζουν τυπική πρώιμη αλπική ζώνη. Το ανάγλυφο είναι παράξενο, με ομαλές κορφές, μικρές ρεματιές και αρκετούς χωματογκρεμούς. Πολλά νερά κυρίως Β. και Δ.
Νότια στα πόδια του Βελουχιού απλώνεται το Καρπενήσι και η Ποταμιά, ενώ μονοπάτια υπάρχουν από το Στένωμα και την Αγία Τριάδα.

Η Καλιακούδα
Ο κύριος όγκος της είναι απλός, αλλά και σχετικά απότομος. Η ψηλότερη κορφή έχει δυο πολύ απότομες όψεις, τη βορεινή και τη δυτική που το χειμώνα παρουσιάζουν αξιόλογη δυσκολία. Ανατολικά της κορφής υψώνεται το Μεγάλο Ίσωμα (1946 μ.), που έχει εξαιρετική θέα σ΄ όλα τα γύρω βουνά. (Με καθαρή ατμόσφαιρα βλέπουμε τ' Άγραφα, το Βελούχι, την Οίτη, ακόμα και τον Όλυμπο. Το βουνά απλώνεται προς τα ΝΔ με μια απότομη κόψη το ψηλότερο σημείο της οποίας είναι ο Πύργος (1606 μ.). Η Καλιακούδα αυλακώνεται από αρκετούς δασικούς δρόμους που συνδέουν το Μεγάλο Χωριό με την Ανιάδα, τα Ψιανά και τα Δολιανά (Στουρνάρα), που πλησιάζει στο ονομαστό φαράγγι του "Πανταβρέχει".

Το Παναιτωλικό
Βρίσκεται στα σύνορα Ευρυτανίας και Αιτωλοακαρνανίας, στα νότια του νομού μας, πάνω από τον Προυσό όπου υψώνονται τα Αραποκέφαλα. Αποτελεί συνέχεια της οροσειράς του Βάλτου και μέχρι το μέσο ύψος του είναι κατάφυτο από δάση. Είναι το τελευταίο βουνό της Ρούμελης, πριν τον κάμπο του Αγρινίου και είναι αρκετά δασωμένο με αραιά δάση ελάτων που φτάνουν μέχρι τα 1700 μ.. Κυριότερες κορυφές του είναι η Γιόρλα (1924 μ.), το Πλοκαπάρι (1823 μ.), ο Κούτουπος (1795 μ.) και ο Άννινος (1708 μ.). 

Η Χελιδόνα
Είναι ένα απλό σε μορφή αλλά σχετικά απόκρημνο βουνό. Στα πόδια της απλώνεται το Παλιό Μικρό Χωριό και στα νότια η ομώνυμη Χελιδόνα, στην έξοδο μιας χαράδρας. Η ψηλότερη κορφή έχει 4 κύριες ράχες που ανοίγονται κάτω από τον τελικό κώνο με τις απότομες πλαγιές. Η βορειότερη και πιο οριζόντια πάει προς τα Σελλά ενώ η ανατολική λέγεται Αηλιάδες και κατεβαίνει μέχρι το εκκλησάκι του Αη Σώστη. Οι δυο νότιες, απόκρημνες και θεαματικές πέφτουν προς τον Κρικελλοπόταμο και τον Καρπενησιώτη, (η νοτιότερη υψώνεται με βράχια στο Τρύπιο Βουνό,1699 μ.). Το βουνό ψηλά έχει ελάχιστα νερά.

Το Νεραϊδοβούνι
Βουνό της Ν.Α. Ευρυτανίας, με υψόμετρο 1.400 μ. Η κορυφή του είναι μια στενόμακρη, ομαλότατη λάκα, που ξεπερνά σε μήκος τα 700 μέτρα. Όλες οι πλαγιές του βουνού είναι σχετικά ομαλές και στολισμένες από γραφικότατα δάση. Προς τα βορειοανατολικά, όπου είναι το χωριό Άγιος Νικόλαος ("Λάσπη"), οι πλαγιές του είναι σκεπασμένες από ήμερες και άγριες αιωνόβιες καστανιές. Προς τα βορειοδυτικά, κατά το Καρπενήσι, ολόκληρη επίσης η πλαγιά του βουνού είναι σκεπασμένη από ελατοδάσος, τον πρίφημο "Κελανιά". Αλλά και προς την ανατολικομεσημβρινή πλευρά του, προς το γειτονικό βουνό "Κοκκάλια", προς το Κρίκελλο, καθώς και προς τη νοτιοδυτική πλευρά του, προς τη Μυρίκη, οι πλαγιές του, με ελάχιστες εξαιρέσεις, είναι γεμάτες από αιωνόβια ελατοδαση. Πάνω ακριβώς από τη θέση "Κατή λιβάδι" είναι γαντζωμένος στην πλαγιά, προς τη μεριά της Μυρίκης, ένας ξεμοναχιασμένος βράχος. Πριν από χρόνια πολλά βρέθηκε εκεί σκοτωμένος από ληστές ένας κάτοικος της Μυρίκης, ο Ανδρέας Καρράς, κι από τότε ο βράχος πήρε την ονομασία "Κοτρώνι τ' Αντρέα". Σ' αυτόν το βράχο, που ξεπροβάλλει στην κορυφογραμμή του βουνού, όταν σταθεί κανένας κατάκορφα, εκεί κατά τα χαράματα που δεν έχει συνήθως καταχνιά κι αγναντέψει κατά την ανατολή, βλέπει όλο τον κάμπο της Λαμίας. Από τα ριζά του "Κελανιά" και κείθε, προς τα Β.Δ., κατά το Καρπενήσι, απλώνεται η όμορφη καταπράσινη κοιλάδα, τα "Μεγάλα Λιβάδια", τα "Χατζογιαννέικα", απ' όπου περνάει η εθνική οδός Λαμίας - Καρπενησίου. Προς τα Ν.Δ. απλώνεται η μεγάλη και κατάφυτη κοιλάδα της Ποταμιάς, τα "Τέμπη αυτά της Ευρυτανίας". Όποιος ανεβεί στο Νεραϊδοβούνι μένει εκστατικός από την ομορφιά της φύσης. Παμπάλαιοι οι θρύλοι θέλουν το βουνό νεραϊδοπατημένο, από εδώ και η ονομασία του "Νεραϊδοβούνι". Κι οι θρύλοι περνούσαν από στόμα σε στόμα και από γενιά σε γενιά, έτσι που να γίνουν βίωμα των τσοπάνηδων και των αγροτών της περιοχής. Γι' αυτούς πια ο θρύλος είχε ταυτιστεί με την πραγματικότητα. Τόσο, που να βεβαιώνουν πως τάχα είχαν ιδεί με τα ίδια τους τα μάτια τις νεράιδες να χορεύουν, ή τις είχαν ακούσει με τα ίδια τους τ' αυτιά να τραγουδούν. Μα σαν τις αντίκριζαν, δεν έπρεπε να βγάλουν μιλιά από το στόμα τους. Γιατί τότε, λέει, θάχαναν τη λαλιά τους, θα "κομποδένονταν"!