Κάθε γενιά ανθρώπων με το δικό της τρόπο αισθάνεται τον κόσμο, προσπαθεί να τον γνωρίσει, στοχάζεται, επινοεί και πράττει. Την αίσθησή της του κόσμου, τη γνώση και τα έργα της τα παραδίδει στην επόμενη. εκείνη, με τη σειρά της, πάνω στη συγκομιδή που κληρονόμησε, προσθέτει τη δική της. Όλος αυτός ο πλούτος είναι η παράδοση. Η ιστορική εξέλιξη συντελείται με τη διαμάχη ανάμεσα στην παράδοση και στα νέα στοιχεία που έρχονται να τη σπάσουν. Από τη διαμάχη αυτή γεννιούνται κάθε φορά άλλες μορφές πολιτισμού, που είναι σύνθεση του παλιού με το καινούριο.
Κάποτε, αυτός ο τόπος μπορούσε να ονειρεύεται. Τα όνειρά του - θρύλοι και παραδόσεις, συνήθειες κα προλήψεις - είναι το μεγάλο κληροδότημα της παλιότερης γενιάς στη νέα...  Μεταφέρθηκαν από το στόμα των απλών ανθρώπων που τα "είδαν με τα μάτια τους" έναν καιρό. Με αυτά μπόλιασαν και πλούτισαν τον τόπο μας, τούδωσαν ιστορίες και αναμνήσεις άδολες.

Ένα πλήθος από παραδόσεις κυκλοφορούν ακόμα στην Ευρυτανική γη, αρκετές κοινωνικές της καθημερινής ζωής, αλλά οι περισσότερες γύρω από τη μεγάλη επανάσταση. Σ' αυτόν τον ιστορικό τόπο, ακόμα κι ο άνεμος σου σιγοψιθυρίζει  μια παράδοση. Εδώ η "βρύση" ή "το πήδημα του Κατσαντώνη", εκεί τα λημέρια των κλεφτών ή οι "σπηλιές του καπετάν-Λιβίνη"...  Σ' αυτές τις προφορικές διηγήσεις, που ο "πανδαμάτωρ χρόνος" και οι εποχές λήθης που ζούμε κινδυνεύουν να χαθούν μαζί με τους μνήμονες . Για να μη χαθούν κάνουμε μια προσπάθεια καταγραφής τους.
Επιλεκτικά καταγράφουμε κάποιες "παραδόσεις", που ακούγονται ακόμα και σήμερα...

Οι "Ντάληδες" των Τοπολιάνων

"Συμπεθερικό" (Καρπενήσι)
Από το Καρπενήσι πήγαινε το "συμπεθερικό" στο Στένωμα για να στεφανώσουν. Η θυγατέρα πήρε ότι είχε η μάνα, αλλά όταν έφτασε με τους συμπέθερους έξω απ' το Καρπενήσι, κοντά στον Άη Θανάση, θυμήθηκε ότι άφησε πίσω μια κλώσα με τα κλωσόπουλα. Έστειλε γι' αυτό κοπέλι να την φέρει.   Ήταν τέτοιος ο θυμός της χήρας μάνας, για την απαράδεκτη συμπεριφορά της κόρης, που δίνοντας την κλώσα τους καταράστηκε "πέτρες κα λιθάρια να γίνουν όλοι!". Και η κατάρα έπιασε και μόλις ξεκίνησαν πάλι όλοι για τον προορισμό τους στην ανηφόρα της Ιτιάς μαρμάρωσαν. Σήμερα οι βράχοι εκείνοι από το Καρπενήσι μοιάζουν με πορεία ανθρώπων στο βουνό. Ο μύθος ακούγεται και σήμερα και η τοποθεσία πήρε την ονομασία "Συμπεθερικό".