Έθιμα   Χάρτης Καρπενησίου-Ποταμιάς www.evrytan.gr
       "Ευρυτανικές Σελίδες", με τη συμβολή του "Πολιτιστικού Συλλόγου Καρπενησίου"       
           Αρχική Επάνω Περιεχόμενα Αναζήτηση Επικοινωνία

bullet

Τα έθιμα ενός τόπου υφαίνουν τον τρόπο ζωής των κατοίκων του, δημιουργώντας το λαϊκό μας πολιτισμό. Τα ήθη και τα έθιμα μας συνδέουν με τη διαδρομή όλων εκείνων που έζησαν σ' αυτή την περιοχή, ενώ λειτουργούν ως άγραφοι νόμοι στους σταθμούς της ανθρώπινης ζωής (γέννηση - γάμος - θάνατος).
Στην Ευρυτανία, αν και υπάρχουν μικρές αποκλίσεις κατά περιοχή αντίστοιχες με τις επιδράσεις από όμορους τόπους, συναντάμε ακόμα και σήμερα έθιμα και δοξασίες που επηρεάζουν την καθημερινή συναναστροφή των κατοίκων, κυρίως στα χωριά και τους μικρούς οικισμούς. Επιλέξαμε να αναφερθούμε στα Έθιμα των Γιορτών, της Σοδειάς, του Γάμου, και την Αλληλοβοήθεια των κατοίκων, καθώς και στις Δοξασίες για τον καιρό, τα παγανά και τα μελλούμενα
.

bullet

ΕΘΙΜΑ ΤΩΝ ΓΙΟΡΤΩΝ
Α) Δωδεκαήμερου Χριστουγέννων:
Από μέρες οι γυναίκες φτιάχνουν τα χριστόψωμα, ενώ με το σφάξιμο του γουρουνιού βάζουν σε αναμμένα κάρβουνα θυμίαμα για να διώξουν τα κακά πνεύματα. Με τα έντερα του γουρουνιού θα κάνουν τα νόστιμα σπιτικά λουκάνικα. Για τη Πρωτοχρονιά φτιάχνουν την βασιλόπιτα με τυρί, γάλα, αυγά και βούτυρο, ενώ εκτός από το κέρμα μέσα βάζουν φύλλο από πουρνάρι και ένα κομμάτι άχυρο ή σπυρί καλαμποκιού. ( Αυτός που τύχαινε το κέρμα θα θησαύριζε, το φύλλο θα πρόκοβαν τα ζωντανά του και το άχυρο θα είχε καλή σοδειά). Τα Θεοφάνεια έπαιρναν από την εκκλησία αγίασμα και ράντιζαν όλους τους χώρους για ευλογία. Σε πολλές περιοχές μάλιστα μασκαρεύονταν ("Αράπηδες") και μάζευαν από τα σπίτια κρέας, λουκάνικα κ.α. φαγώσιμα που τα έτρωγαν στο γλέντι στην πλατεία του χωριού. 
Στο Κλαυσί ανήμερα των Φώτων κάνουν, μέχρι σήμερα, το "τζαφέτι" με γλέντι μόνο των ανδρών και του Αη Γιαννιού μόνο των γυναικών.
Β) Αποκριά:
Πέραν από το μασκάρεμα που γίνονταν παντού, πρέπει να καταγράψουμε τα εγερμικά έθιμα του Καρπενησιού, την αποκριάτικη λαϊκή παράσταση
"Πανάρατου
" και το "Γύφτικο Γάμο" της Καθαρής Δευτέρας. (Περισσότερα στη σχετική σελίδα).
Γ) Πασχαλιά
...


bullet

"Τα ξεφλουδίσματα" (Πίνακας του Λευτέρη Θεοδώρου)ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΣΟΔΕΙΑΣ
"Ξεφλουδίματα" καλαμποκιών"       ΘΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΘΕΙ ΣΥΝΤΟΜΑ ...

bullet

ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ
Στην Ευρυτανία, σε μια πατριαρχικής δομής κοινωνία, ο γάμος αποτελούσε κορυφαία στιγμή της ζωής ακολουθώντας την ευνόητη διαδρομή προξενιό - αρραβώνας - γάμος, με όλο το εθιμικό τελετουργικό με πάνδημη συμμετοχή. Στα μικρά περιθώρια που έχουμε θα προσπαθήσουμε να  παρουσιάσουμε μόνο τα "Έθιμα του Γάμου
", με αυθεντικές εικόνες από τελετή του 1960 στο χωριό Σελά της Ευρυτανίας. (Αναζητείστε τη σχετική σελίδα).

bullet

ΔΟΞΑΣΙΕΣ
Α) Ο Καιρός:
(Τα "Ημερομήνια").  Οι παλιοί παρακολουθούν τις δώδεκα πρώτες μέρες του Αυγούστου (1 - 12 Αυγούστου ) και η κάθε μέρα αντιπροσωπεύει τον κάθε μήνα του χρόνου. Έτσι, αν μια απ' αυτές τις μέρες είναι συννεφιασμένη ή βροχερή, τον αντίστοιχο μήνα προβλέπονται βροχές, παγωνιές ή χιόνια. Ο καιρός της 1ης Αυγούστου δείχνει τον καιρό που θα επικρατήσει το Σεπτέμβριο, της 2ας Αυγούστου του Οκτωβρίου, κ.ο.κ.
Επίσης, προέβλεπαν τον καιρό παρατηρώντας τη σελήνη, το βασίλεμα της πούλιας, την καρποφορία του έλατου, τη σπλήνα των γουρουνιών, τις αντιδράσεις των ζώων, των πτηνών κ.ά.

Β) Άλλες Δοξασίες:
Η εμφάνιση αράχνης ερμηνεύονταν ως επίσκεψη μουσαφίρη, η φαγούρα της αριστερής παλάμης ότι θα πάρουν χρήματα, ο λόξυγκας ότι κάποιος τους μελετάει, το παίξιμο του βλέφαρου του ματιού ότι θα δουν κάποιο γνωστό, ενώ αν το παιδί άλλαζε δόντι το πετούσαν στη σκεπή του σπιτιού για να βγάλει άλλο γερό.

           Copyright  ©  2007 evrytan.gr                                                                                        Τελευταία ενημέρωση :     06/05/07